Ayak, birçok omurgalıda bulunan anatomik bir yapıdır. Ağırlık taşıyan ve hareket etmeye olanak sağlayan bir uzvun terminal kısmıdır. Ayakları olan birçok hayvanda, ayak, bacağın terminal kısmında, genellikle pençeler veya tırnaklar da dahil olmak üzere bir veya daha fazla segment veya kemikten oluşan ayrı bir organdır.
{tocify} $title={İçindekiler}
Ayakkabı veya terlik giyim gelenekleri
Ev içinde ayakkabı veya terlik giyme alışkanlıkları iklim, hava durumu ve başka etkenlerine göre bir yerden bir yere değişiklik gösterir:
- Avrupa ve Kanada'da çoğunlukla, Yeni Zelanda, Türkiye, Avustralya'da pek çok evde eve girerken ayakkabıları çıkartmak gelenektir.
- Birleşik Devletler'de bu duruma ülkenin çoğu bölgesinde ender denk gelinir.
- Japonya'da, genellikle evin tabanı ayakkabıyla yürümek için dayanıksız ve yumuşak materyalden yapıldığından gelenekten öte evde ayakkabı giymemek bir zorunluluktur.
- Bazı kültürlerde çıplak ayak hoş karşılanmaz ve itici gelebilir. Arap ülkeleri ve Tayland'da, birine ayak tabanını göstermek şiddetle hoşnutsuzluk yaratır, buna karşın ayakkabı giymeme alışkanlığı çok yaygındır. Bu durum sıcak iklim koşullarına ve geleneklere bağlı olarak oluşmuştur.
- Ayak insan gövdesinde en çok gıdıklanan yerler arasındadır. Tabanlar genellikle gıdıklanmaya en hassas bölümdür.
Geleneksel ölçeklendirme
Eskilerden beri yeryüzünde küçük uzaklıkların ölçümünde ayak kullanılıyordu. Bu durum bir ölçü birimi olarak uzunluk birimi olarak ayak'ın ortaya çıkmasını sağladı. Buna karşın her insanın ayak uzunluğu birbiri ile aynı değildir.
![]() |
Çocuk ayağı |
İnançlar
- İngiliz ölçeklerine göre bir foot (=304.8 mm] yaklaşık olarak Avrupalı bir erkeğin ayak uzunluğudur. Bugün ise ortalama 270 mm dir ve nüfusun 90% ı da bunun 20 mm dolayındadır. Bu da, bugün ayak ölçüsü bir "ayak" olan çok az adam vardır demektir. Geçmişte de ortalama uzunluk daha az olmalıydı. Geleneklere göre Emperyal Ayak ölçüsü Herkülün ayak boyuna göre ortaya konulmuştur.
- Bir erkeğin ayak boyunun penisinin boyu ile doğru orantılı olduğu fikri antropometrik çalışmalar sonucunda yalanlanmıştır.
ayak ne demek TDK sözlük anlamı ve açıklaması nedir?
ayak, -ğı
1. isim, anatomi Bacakların bilekten aşağıda bulunan ve yere basan bölümü.
2. isim Bacak.
3. isim Birtakım şeylerin yerden yüksekçe durmasını sağlayan dayak, destek veya bunlardan her biri:
İskemlenin bir ayağı kırık. Bu köprünün dört ayağı var.
4. isim Vücudun belden aşağı bölümü:
Ayağına bir pantolon çekti.
5. isim Yürüyüşün ağırlık veya çabukluk derecesi:
Senin ayağınla köye akşama kadar varamayız.
6. isim Basamak.
7. isim Futun küpü alınarak hesaplanan değer.
8. isim, halk ağzında Mayalardan önce, makama uygun olarak çalınan veya söylenen beste.
9. isim Yarım arşın veya 30,5 santimetre uzunluğundaki ölçü birimi, kadem, fit, fut.
10. isim, coğrafya Göl ayağı.
11. isim, edebiyat Halk edebiyatında koşuklarda kısa yedekli dizeler.
12. isim, edebiyat Halk edebiyatında uyak:
"Mânicilerin kafa yormadan buldukları ayaklar Cenap'ı şaşkınlıktan şaşkınlığa sürükler." - Salâh Birsel
13. isim, matematik Bir doğrunun başka bir doğruyu veya bir düzlemi kestiği nokta:
Dikme ayağı.
14. isim, spor Karakucak ve yağlı güreşte pehlivanların ayrıldıkları beş dereceden biri.
15. isim, spor Altılı ganyanda yer alan her bir koşu.
16. isim, madencilik Kömür ocaklarında kömürün çıkarıldığı galeri.
Sinema ve Televizyon Terimleri Sözlüğü - 1981
Sinema (Türkiye'de) Bir ya da daha çok yapımcının, dağıtımcının yalnız kendi filmlerini oynatmak amacıyla bir mevsim boyunca kapattığı sinema ya da sinemalar topluluğu.
Sinema ve Televizyon Terimleri Sözlüğü - 1981
Türkçe: kadem, İngilizce: foot, Fransızca: pied, Almanca: Fuss
Sinema/TV. İngiliz uzunluk birimi (30, 48 cm). (Özellikle 35 mm'lik filmlerle ilgili ilk ölçüler ABD'de saptandığı için sinema alanında çok kullanılır. 35 mm'lik bir filmin 1 ayağında 16 resim, 64 delik vardır. 16 mm'lik 1 ayağında 40 resim bulunur.).
Gökbilim Terimleri Sözlüğü - 1969
Türkçe: Mânende, İngilizce: Rigel, Fransızca: Rigel, Almanca: Rigel
(Bori) Oriyon'un ß yıldızı.
Güreş Terimleri Sözlüğü - 1974
Yağlı güreşte ve karakucakta en küçük boy.
Yazın Terimleri Sözlüğü - 1974
1. Halk yazınında "uyak" a verilen ad. 2. Artıklı ya da yedekli olan koşuklarda kısa dizelere verilen ad. bk. ayaklı mani.
Matematik Terimleri Sözlüğü - 1983
Türkçe: mevki-i amut, İngilizce: foot, Fransızca: pied, Almanca: Fusspunkt
Bir doğrunun bir düzlemle ya da öteki bir doğruyla kesiştiği nokta.
Cimnastik Terimleri Sözlüğü - 1969
İngilizce: foot, Fransızca: pied, Almanca: Fuss
Bacakların, bilekten sonraki bölümü.
Kitaplıkbilim Terimleri Sözlüğü - 1974
Yazmalarda bir sayfayı ötekine bağlayan; bir sayfanın sonunda ve ikinci sayfanın başında yinelenen sözcük ya da harf. a. bk. murakıp.
Güzel Sanatlar Terimleri Sözlüğü - 1968
Türkçe: filayağı, pilpaye, İngilizce: pillar, pier, Fransızca: pilier, Almanca: Pfeiler
(Mimarlık) Kemer ve kubbe ağırlığının üzerine bindirildiği sütun ya da köşeli dayanaklar. Taş, ağaç ya da tuğladan yapılmış taşıyıcı ayak.
Coğrafya Terimleri Sözlüğü - 1980
bk. gölayağı.
Zooloji Terimleri Sözlüğü - 1963
Türkçe: kadem, İngilizce: Foot, Fransızca: Pied, Almanca: Fuss
Yer değiştirmeyi sağlayan ve çeşitli hayvanlarda çok değişik biçimler gösteren yapılar.
Zanaat Terimleri Sözlüğü - 1976
(I) I. Kağnı teker parmakları arasındaki demir çubuk. (Gölbaşı *Çankaya -Ankara) 2. Kağnı tekerleğinde lobutu göbeğe bağlayan ağaç parmaklar. (Ortayazı *Senirkent -Isparta; *Mudurnu -Bolu) 3. Üst değirmen-taşını aşağı yukarı hareket ettirmek yoluyla iyi un üretimini sağlayan demir mil. (Ziyere -Amasya; Beyceli *Fatsa-Ordu) 4. Kağnı dururken inek ya da öküzlerin yorulmaması için boyunduruğun altına dayatılan uzun ağaç kazık. (Boğaköy-Amasya)
(II) 1. Kilim ve halıların kenarlarındaki süsler. Yeşilova *Aksaray -Niğde) 2. Halı göbeğinin çevresindeki süsler. (Taşpınar *Aksaray -Niğde)
(III) Ayaklı bardak. (Karaköy -Bilecik)
(IV) Tüfekte horozun düşmesini sağlayan parça. (Kovalca *Bozüyük -Bilecik)
Edebiyat ve Söz Sanatı Terimleri Sözlüğü - 1948
(Halk edebiyatı terimi) 1. Uyak. 2. Yedekli nazımlarda üstündeki dize ile uyaklı olan yedek.
Biyoloji Terimleri Sözlüğü - 1998
Türkçe: kadem, İngilizce: pous, foot, Fransızca: pied, Almanca: Fuss
Yer değiştirmeyi sağlayan ve çeşitli hayvanlarda çok değişik şekiller gösteren yapılar.